ی دیگربا عنوان “لزوم حرکت سازمانهای ایرانی به سمت مدلهای نتیجه گرا در سیستمهای مدیریت کیفیت و ارائه یک مدل مدیریت کیفیت نتیجه گرا” نوشته منوچهر انصاری در سال 1383، سعی می شود با تبیین مفاهیم مربوط به نتیجه گرایی، پایه های اولیه ایجاد سیستمهای نتیجه گرا، بیان شوند. سپس با در نظر گرفتن خصوصیات سازمانهای ایرانی و مقایسه استاندارد ایزو 9000 ویرایش 2000 و مدل سرآمدی EFQM، لزوم حرکت سازمانهای ایرانی به سمت مدلهای نتیجه گرا بیان می شود. در بخش پایانی این مقاله، با استفاده از الگوی پنج نیروی رقابتی پورتر و با توجه به مدل EFQM، یک مدل اجرایی برای سیستم مدیریت کیفیت نتیجه گرا بیان می شود. برای رسیدن به نتیجه گرایی لازم است که نیروهای رقابتی موجود در بازار شناخته شده و برای رسیدن به مزیت رقابتی پایدار، الگوی مناسبی برای مدیریت کیفیت ایجاد شود. [15]
در تحقیقی دیگر با عنوان “تاثیر شرایط رقابتی بر تازه واردان صنعت هتلداری استانبول با استفاده از مدل پنج نیروی رقابتی پورتر”که در سال 2012 انجام شد، صنعت گردشگری ترکیه با توجه به مدل پورتر مورد یررسی قرار گرفت و در نهایت نیروی تازه واردان صنعت امتیاز بیش تری بدست آورد. لذا برای بدست آوردن حداکثر سود ممکن در آینده و رسیدن به مزیت رقابتی در مقابل رقبای دیگر، صنعت گردشگری ترکیه نیاز به توسعه سرمایه گذاری های جدید وتحقق اهداف در این زمینه دارند.[16]
فصل دوم:ادبیات تحقیق
2-1-بخش اول:تعاریف، اصول و مبانی نظری
2-1-1-تعریف استراتژی
واژه استراتژی4 را که از لغت یونانی استراتژیا(ریشه این لغت نیز کلمه استراتگوس به معنای فرمانده لشکری- کشوری است) گرفته شده و ابتدا در علوم نظامی مطرح شده است، می‌توان بدین شکل تعریف کرد: استراتژی، مجموعه‌ای از اهداف اصلی و سیاست‌ها و برنامه‌های کلی به منظور نیل به این اهداف است به گونه‌ای که قادر به تبیین این موضوعات باشد که در چه کسب و کاری و چه نوع سازمانی فعالیت می‌کنیم و یا می‌خواهیم فعالیت نماییم (کجا می‌خواهیم برویم و چگونه می‌خواهیم به آنجا برسیم. [1]
تعریف دیگری هم از استراتژی می‌توان ارائه کرد: استراتژی یک برنامه واحد، همه جانبه و تلفیقی است که محاسن یا نقاط قوت اصلی سازمان را با عوامل و تغییرات محیط مربوط می‌سازد و به نحوی طراحی می‌شود که با اجرای صحیح آن از دستیابی به اهداف اصلی سازمان اطمینان حاصل شود.[1]
2-1-2-تعریف مدیریت استراتژیک
مدیریت استراتژیک5 عبارتست از فرآیندی که از طریق آن، سازمان‌ها، محیط‌های داخلی و خارجی خود را تحلیل نموده و شناختی از آن به دست می‌آورند. علاوه بر آن از این طریق مسیر استراتژیک خود را پایه‌گذاری کرده و استراتژی‌هایی را خلق می‌نمایند که آنها را برای رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده یاری می‌کند و آن استراتژی‌ها را به اجرا می‌گذارند.[1]
2-1-3-بررسی محیط سازمان
هر سازمانی در محیطی فعالیت می‌کند که متاثر از خصوصیات و عوامل آن محیط خواهد بود. این محیط شامل دو دسته از متغیرها می‌باشد. دسته اول شامل متغیرهایی است که به صورت مستقل از عملکرد و فعالیت سازمان عمل می‌کند، به عبارت دیگر سازمان در موجودیت آن نقشی ندارد. این دسته از متغیرها را عوامل خارجی می‌نامیم. دسته دوم متغیرهایی است که حاصل از فعالیت‌های شرکت و عملکرد واحدهای وظیفه‌ای آن می‌باشد و یا به عبارت دیگر این متغیرها ناشی از ضعف‌ها و قوت‌های شرکت بوده و مستقیماً از عملکرد سازمان حاصل می‌شود. این دسته از متغیرها را ناشی از محیط داخلی می‌نامیم. [18] در دو بخش آتی، به تفکیک به بررسی این دو محیط خواهیم پرداخت.
2-1-4-تجزیه و تحلیل محیط خارجی
محیط خارجی که در این بخش به بررسی آن می‌پردازیم شامل روندها و رویدادهایی است که از کنترل یک شرکت خارج است. هدف از بررسی عوامل خارجی یا به عبارتی عناصر مستقل از فعالیت‌های شرکت این است که از فرصت‌هایی که می‌توان از آنها بهره‌برداری کرد و تهدیداتی را که می‌توان از آنها احتراز نمود یک فهرست نهایی تهیه شود. فرصت، یک رویدادی است که می‌تواند به تغییر جهت بهبود در مدل‌های فروش و سود بیشتر منجر شود و لازمه دستیابی به این فرصت‌ها، واکنش استراتژیکی مناسب می‌باشد. تهدید، یک رویدادی است که در صورت عدم واکنش استراتژیکی مناسب موجب حرکت تنزلی و رو به پایین در سهم بازار. وضعیت فروش و سود خواهد شد. این عوامل تاثیرگذار خارجی را می‌توان به پنج گروه طبقه‌بندی کرد:
1-عوامل اقتصادی
2-عوامل اجتماعی، فرهنگی، بوم‌شناسی و محیطی
3-عوامل سیاسی، دولتی و قانونی
4-عوامل فن‌آوری
5-عوامل رقابتی.] 18[
در شکل 2-1، رابطه بین این نیروها و سازمان ارائه شده است.
شکل2- 1 رابطه نیروهای خارجی سازمان[1]
برخی از متغیرهای اصلی پنج گروه نیروهای خارجی که باید تحت نظارت قرار گیرد به شرح زیر است:
* فاکتورهای اقتصادی
* سطح درآمد قابل تصرف
* میل به مصرف بیشتر
* نرخ بهره
* نرخ تورم
* نرخ بازار پول
* الگوی مصرف
* روند بیکاری
* روند بازار بورس
* صادرات و واردات
* تقاضای گروههای مختلف کالا و خدمات
* نوسان قیمت
* سیاست‌های پولی و مالی
* نرخ مالیات
* شرایط اقتصادی کشورهای خارجی
* تفاوت درآمد گروههای مصرف کننده
* فاکتورهای اجتماعی، فرهنگی، بوم‌شناسی و محیطی
* میزان ازدواج و طلاق
* نرخ تولد و مرگ
* نرخ مهاجرت
* برنامه‌های تامین اجتماعی
* نرخ طول عمر
* درآمد سرانه
* شیوه زندگی
* تراکم رفت و آمد (ترافیگ)
* محیط داخلی شهر
* عادت خرید
* نگرش به پس‌انداز و سرمایه‌گذاری
* میانگین سطح تحصیلات
* مقررات دولت
* نگرش بازنشستگی
* نگرش درباره کیفیت محصول
* نگرش درباره مسیر شغلی
* تغییر جمعیت در شهرها و دیگر نواحی
* سلیقه و اولویت‌ها
* فاکتورهای سیاسی، دولتی و قانونی
* مقررات دولتی
* تغییر در قوانین مالیاتی
* تعرفه‌های خاص
* ارائه محصولاتی با برندهای خاص
* قوانین زیست محیطی
* میزان یارانه‌های دولتی
* قوانین ضدانحصاری
* مقررات صادرات و واردات
* شرایط سیاسی داخلی و خارجی
* میزان بودجه دولت
* بازارهای کار، ارز و نفت
* انتخابات محلی و ملی
* فاکتورهای فن‌آوری
* کشف‌های جدید
* سرعت تغییرات نوآوری
* ریزپردازنده‌ها
* فن آوری پردازش
* تسهیلات تولیدی جدید
* روبات‌ها و کارخانه‌های بدون کارگر
* فاکتورهای رقابتی
* نقاط قوت و ضعف رقبا
* اهداف و استراتژیهای رقبا
* واکنش رقبا به تغییرات نیروهای فوق‌الذکر
* آسیب‌پذیری رقبا به استراتژیهای سازمان
* آسیب‌پذیری استراتژیهای تدافعی سازمان
* نرخ ورود و خروج رقبا به صنعت
* تغییرات رتبه رقبا در صنعت
* نقش محصولات جایگزین بر رقبا.]18[
2-1-5-تجزیه و تحلیل محیط داخلی
تجزیه و تحلیل محیط داخلی درست برخلاف محیط خارجی، متشکل از بررسی عوامل ناشی از خود سازمان و واحدهای وظیفه‌ای آن است. سازمان در قلمرو و واحدهای وظیفه‌ای خود دارای نقاط قوت و ضعف است. اگر نقاط قوت شرکت به گونه‌ای باشد که شرکتهای رقیب نتوانند به راحتی از آنها تقلید کنند، می‌گویند که شرکت مزبور دارای شایستگی‌های ممتاز است. برای اینکه شرکتی بتواند دارای مزیت رقابتی شود باید به گونه‌ای عمل کند که بتواند از وجود شایستگی‌های ممتاز بهره ببرد. از طرفی اگر شرکت در ترمیم و رفع نقاط ضعف خودش تدابیری نیاندیشد باعث کاهش مزیت رقابتی شرکت نسبت به شرکت‌های رقیب خواهد شد.
2-1-6-مفهوم رقابت پذیری6
رقابت پذیری یک مفهوم چند بعدی است که برای افراد مختلف بسته به سطح و فضائی که قرار دارند معنی مختلفی می دهد.(رقابت پذیری میتواند در سه سطح مختلف اما وابسته به هم دیده شود:سطح کشور ، سطح صنعت و سطح شرکت).
تحقیقات زیادی درارتباط با رقابت پذیری انجام شده و تعاریف مختلفی ارائه گردیده است . گرچه تعاریف کاملا مشابه نیستند، اما هم? آنها دارای یک وجه مشترک هستند و آن بوجود آوردن یک محیط مساعد جهت توسع? سطح رفاه یک کشور است.
در یک تعریف جامع رقابت پذیری یک کشور درجه ای است که بتواند تحت شر ایط بازار آزاد و مناسب ، کالاها و خدماتی را ارائه دهد که به استانداردهای بازارهای بین المللی دست یابد و در عین حال همزمان درآمد واقعی و کیفیت زندگی مردم آن کشور برای یک دوره بلند مدت بهبود می یابد.[6]
تعاریف موجود، رقابت پذیری را به صورت یک مفهوم ایستا مینگرند )برای مثال، در یک مقطع زمانی، سازمان از نظر رقابتی چگونه است) و توجه کمتری به پایداری آن دارند. شکل 2-3 چارچوبی ارائه میکند که می تواند به منظور تکمیل تعاریف موجود و توسعه یک تعریف جدید برای