شیرگیری…………………………………………………………………………57
جدول 4-3: فراسنجه های خونی پیش از شیرگیری………………………………………………………………………………………………….74
جدول 4-3: فراسنجههای خونی پس از شیرگیری…………………………………………………………………………………………………….75
نمودار 2-1: مقایسه شیر کامل با شیر جایگزین بر رشد گوسالهها…………………………………………………………………………..25

چکیده
برای مطالعه اثر درصد ماده خشک شیر و ترکیبی از گیاهان دارویی بر عملکرد گوسالههای شیرخوار آزمایشی در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با آرایش فاکتوریل 2×2 بر روی 40 راس گوساله نر هلشتاین از سن 10 روزگی تا 70 روزگی طراحی شد. که هر تیمار شامل 10 تکرار بود تیمار آزمایشی عبارت بودند از: تیمار1) 7 کیلوگرم شیر حاوی 5/12 درصد ماده خشک (CO)، تیمار2) 7 کیلوگرم شیر حاوی 5/12 درصد ماده خشک همراه با افزودنی گیاهی (PCO)، تیمار 3) 7 کیلوگرم شیر حاوی 20 درصد ماده خشک (HD)، تیمار 4) 7 کیلوگرم شیر حاوی 20 درصد ماده خشک همراه با افزودنی گیاهی (PHD) بودند. افزودنی گیاهان دارویی ترکیبی از گیاه خشک شده رزماری، زنجبیل و مرزه بود که روزانه 10 گرم از این مخلوط آسیاب شده به شیر وعده صبح اضافه شد. برای بالا بردن ماده خشک شیر در هر وعده 5/262 گرم شیر کامل خشک شده را به 5/3 لیتر شیر اضافه و مخلوط کردیم. دادههای بدست آمده در مورد ماده خشک مصرفی، وزن بدن، امتیاز مدفوع، رشد اسکلتی، فراسنجههای خونی توسط نرم افزار SAS مورد تجزیه و آنالیز قرار گرفتند. در پیش از شیرگیری آنالیز دادهها نشان داد که میانگین ماده خشک مصرفی روزانه و کل دوره ، افزایش وزن روزانه و کل دوره تا 40 روزگی در گوسالههای تغذیه شده با شیر حاوی20 درصد ماده خشک نسبت به گروه تغذیه شده با شیر حاوی5/12 درصد ماده خشک به طور معنیداری بالاتر بود (0001/0=P)، اما پس از شیرگیری تفاوت معنیداری بین عملکرد تیمارها مشاهده نشد، عرض بین استخوان هیپ به طور معنیداری در گروهی که شیر با ماده خشک بالاتر خورده بودند بالاتر بود (0001/0=p). افزودن مخلوط گیاهان دارویی اثر معنیداری بر روی عملکرد گوسالهها نداشت(05/0<P). اما گیاهان دارویی، سطح ماده خشک شیر و اثرمتقابل گیاهان دارویی و سطح ماده خشک شیر به طور معنیداری باعث بهبود در فراسنجهای خون گوسالهها شدند، به طوریکه باعث افزایش گلوکز، کاهش پروتئین کل، افزایش آلبومین و کاهش گلوبولین سرم خون شدند. در مجموع خوراندن شیر با ماده خشک بالاتر باعث بهبود سرعت رشد و شاخصهای سلامتی در گوسالهها گردید.
کلمات کلیدی: شیر، ماده خشک شیر، گیاهان دارویی، افزایش وزن
فصل اول
” مقدمه و طرح پژوهش “
مقدمه
گوساله‌ها از زمان تولد تا شیرگیری بدلیل تغییرات شگرف فیزیولوژیکی و متابولیکی که به موجب آن ها از یک موجود تک‌معده‌ای به یک نشخوارکننده تبدیل می‌شوند، تحت تاثیر تنش قابل توجهی قرار می‌گیرند. به منظور تولید مطلوب گاوهای پر‌‌تولید، باید گوساله‌های شیرخوار با استعداد ژنتیکی بالا را به روش مناسب و بهینه تغذیه کرد، اقتصادی بودن گاوداری تا اندازه زیادی تابع موفقیت گاودار در رشد و پرورش گوساله‌ها جهت جایگزینی است. امروزه دیدگاههای متفاوتی در رابطه با روشها و مقادیر تغذیه شیر به گوسالهها ارائه شده است، خان(2011) گزارش کرد که تغذیه مقادیر بالای شیر به گوسالهها سبب افزایش وزن روزانه، بهبود بازده خوراک ودر نهایت بهبود عملکرد گوساله شده است[89]. در همین خصوص دیده شده است که تغذیه مقدار بالای شیر در سنین اولیه میتواند اثرات طولانی مدتی بر عملکرد گوساله داشته باشد، سوبرون(2009) گزارش کرد هنگامی که به گوسالهها شیر بیش تری خورانده شد این حیوانات در دوره شیردهی شیر بیش تری تولید کردند[141]. میلریا(1966)، افزایش امتیاز مدفوع و افزایش روزهای ابتلا به اسهال در هنگام ارائه مقادیر بالای شیر را مشاهده کرد[102]. اطلاعات محدودی در رابطه با افزایش ماده خشک شیر وجود دارد و این در حالیست که شاید افزایش در ماده خشک شیر راهکار موثری نسبت به خوراندن مقادیر بالاتر شیر بدون ایجاد مشکلات سلامتی برای گوسالههای جوان باشد. در صنعت دامپروری و به ویژه گاوداری یکی از اهداف اصلی تولید تعداد گوساله بیش تر، سالمترو در نهایت افزایش سود است. هدف اصلی درکلیه فعالیتهای صنعتی افزایش تولید در قسمتهای مختلف ودرنهایت افزایشسودآوری واحد صنعتی است. در مزارع مدرن پرورش گاوهای شیری افزایش مرگ و میرگوسالهها یکی از اصلیترین عوامل عدم سودآور بودن واحد دامپروری است که از جمله اصلیترین دلیل این مرگ و میر اسهال و ضعف در سیستم ایمنی بدن در روزهای اولیه پس از تولد گزارش شده است افت در سیستم ایمنی به هر دلیلی میتواند افزون بر افزایش هزینه پرورش گوساله که شامل هزینههای درمانی و کارگری بیش تر است افت در عملکرد شامل کاهش مصرف خوراک، کاهش افزایش وزن روزانه و افت در بازده استفاده از خوراک را به همراه داشته باشد که همسویی این مسائل میتواند ضرر اقتصادی را به همراه داشته باشد. بنابراین روشن است که افزایش کارایی سیستم ایمنی میتواند تا حد بالایی به سلامت گوسالهها کمک و بهبود عملکرد و در نهایت سود اقتصادی بیش تر را تضمین کند . استفاده از آنتی‌بیوتیک به عنوان محرک رشد، باعث افزایش سرعت رشد و افزایش میزان تولیدات و در نتیجه سود حاصل از پرورش می‌گردد. با توجه به تاثیر استفاده از آنتی بیوتیک‌ها در بهبود سلامت، حیوان می‌تواند از مواد مغذی در جهت رشد و تمایز بهتر به جای استفاده از مواد مغذی در مسیر مبارزه با عفونت‌ها استفاده نماید. پژوهشگران گزارش کردند که استفاده مداوم و نا منظم از مقادیر زیاد آنتی بیوتیک ها در خوراک حیوانات، سبب ایجاد باکتری‌های مقاوم می‌شود[73]. چاوز و همکاران (2008) گزارش کردند احتمال انتقال باقیمانده آنتی‌بیوتیکها از طریق مصرف فرآوردههای دامی، به انسان نیز وجود دارد[33]. بنابراین باید جایگزین‌هایی را به جای استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد شناسایی و به پرورش‌دهندگان دام معرفی کرد که نه تنها بازده و سود اقتصادی دچار کاهش نشود و بلکه نگرانی‌ها در مورد سلامت مصرف کنندگان بر طرف گردد[64]. در سال‌های اخیر ترکیباتی تحت عنوان پروبیوتیک، پری بیوتیک‌ها، اسیدهای آلی و روغن‌های ضروری به عنوان جایگزین آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد مورد بررسی قرار گرفتند[45]. از آنجایی که عملکرد مناسب گوساله در روزهای اول پس از تولد و شیرخوارگی ضامن بقاء و حفظ شرایط بهینه یک گله در آینده خواهد بود و با توجه به اهمیت این موضوع و وجود گاهی نتایج متناقض در پژوهشهای انجام گرفته در این زمینه و همچنین عدم مطالعه این موضوع در شرایط محیطی و سیستم‌های پرورش گاو شیری در ایران، لازم و ضروری است که در طی یک سری آزمایش تاثیر شیر، شیر با ماده خشک بالا و مخلوطی از گیاهان دارویی بر عملکرد گوسالههای شیر خوار مورد بررسی قرار گیرد.
1-1- اهداف طرح
بررسی اثرات ، شیر با ماده خشک بالا بر عملکرد ومتابولیتهای خونی گوسالههای شیرخوار بررسی اثرات مخلوطی از گیاهان دارویی بر عملکرد و متابولیتهای خونی گوسالههای شیرخوار
بررسی اثر متقابل شیر با ماده خشک بالا و مخلوطی از گیاهان دارویی بر عملکرد و متابولیتهای خونی گوسالههای شیرخوار
1-2- فرضیههای پژوهش
استفاده از شیر با ماده خشک بالا منجر به عملکرد گوسالهها میشود.
استفاده از گیاهان دارویی در شیر منجر به بهبود عملکرد گوسالهها میشود.
افزودن گیاهان دارویی به شیر منجر به ایجاد یک پروفایل متابولیکی مطلوبتر در گوسالههای شیرخوار میشود.
فصل دوم
” بررسی منابع “
2-1- مقدار مواد مغذی مورد نیاز گوسالههای جوان
از زمان تولد تا شیرگیری (برای استفاده از خوراک خشک)، گوساله تحت تغییرات زیاد فیزیولوژیکی و متابولیکی است[157]. در مرحله پیش از نشخوار کنندگی، هضم و متابولیسم مشابه هضم و متابولیسم حیوانات غیر نشخوارکننده در بسیاری از جنبههاست. از این رو، مقدار مواد مغذی مورد نیاز در جیره غذایی به بهترین طریق با جیرههای مایع پرکیفیت فرموله شده از منابع کربوهیدراتها، پروتئینها و چربیهایی که به طور موثری هضم میشوند تامین میشوند. بحرانی ترین دوره، 2 تا 3 هفته اول زندگی است ، که طی آن زمان