ره ای که با پرداختن به استعداد های خاص بر تفاوتها تکیه میکند ، تا ضمن تأیید وجوه تمایز شخصیت افراد و پرورش آنان جوابگوی نیاز جامعه در زمینه های مختلف باشد (ملکی ، 82 ، ص 17 ) .
دوره متوسطه : افراد پس از طی دوران تحصیل در راهنمایی به درستی شناسایی و رشته های متناسب با استعدادهایشان در دوره متوسطه وارد و هدایت می شوند ( همان ، ص18) .
موفقیت تحصیلی : در تحقیق ، منظور از موفقیت تحصیلی تعداد پاسخهای که دانش آموزان مقطع متوسطه به سؤالات 22 تا 29 پرسشنامه جواب داده اند .
نقش مثبت مشاوران : در این تحقیق منظور از نقش مثبت مشاوران تعداد پاسخهای دانش آموزان مقطع متوسطه به سؤالات 1تا 22 می باشد .

فصل دوم
ادبیا ت و پیشینه تحقیق
تاریخچه راهنمایی ومشاوره در جهان :
با نگاهی به گذشته ، نیاز نوع بشر را از زمان حضرت آدم به راهنمایی ، مشاوره و خود شناسی ، و درک روابط خود با سایر همتایان و نیاز به تشخیص و شکوفا ساختن استعدادهای خودرا درک می کنیم . در پاسخ به این نیاز ، شاید بزرگترها و روءسای جوامع قبیله ای ، اولین پیشگامان و همتایان باستانی ، مشاوران امروز بوده اند . بعد ها در تمدنهای اولیه ، فلاسفه ، روحانیون و سایر نمایندگان خدایان ، نقش عرضه کردن رایزنی و مشاوره را ایفا می کردند . غالباً ” درمان بیماریهای روانی” حتی وقتی توسط پزشکان اعمال می شد ، خشن بود . نقش مذهب در مشاوره و راهنمایی جوانان ، خصوص ، ولی نه منحصر ، در قرون وسطی هم ادامه داشت . نقشی که تلاشهای پراکنده برای تشخیص و پرورش استعدادها و حتی جایگزینی شغل حساب شده ، آن را تکمیل می کرد . از قرون وسطی به بعد ، از معلمان هم به طور فزاینده ای انتظار می رفت که به صریح ترین صورت به “راهنمایی” دانش آموزان خود بپردازند . از قرن هیجدهم به بعد در تکمیل این تلاشها ، کتابهایی بیشتری هم به چاپ رسید . کتابهایی که متمرکز بر رایزنی و مشاوره جوانان در زمینه بسیاری از مشکلات آن زمان و مخصوص مشکلات مربوط به انتخاب شغل بود و در عین حال ، بسیاری از سیاستمداران و فلاسفه ، دانشمندان ، مربیان پیشتاز ، دست بکار ایجاد یک زیر بنای فلسفلی شدند . زیر بنایی که نهایت در جای خود پشتوانه و شکوفا کننده نهضت نوپای روانشناسی به عنوان یک علم و رشته آکادمیک شده ، رشته ای که بر مدرسه و شرایط اجتماعی اثر گذاشت .
نهضت مشاوره و راهنمایی مدارس که سالها منحصر به آموزش و پرورش آمریکا بود ، در آغاز بر راهنمایی شغلی تأکید داشت ، اما طولی نکشید که تحت تأثیر سایر نهضتها ، بخصوص نهضت آزمونهای روانی ، نهضت بهداشت روانی ، و نهضت آموزش و پرورش پیشرو قرار گرفت . بعدها در قرن بیستم ، خصلت بین رشته ای نهضت تحت تأثیر نهضتهایی از قبیل پویایی شناسی گروه روانشناسی مشاوره ، آموزش تیز هوشان ، آموزش پیشگانی و جایگزینی ، مورد تأکید باز هم بیشتر قرار گرفت ( گیبسون ، میشل ،73 ، ص 41) .

تأکید اولیه ابعاد اجتماعی و عمومی نهضت بهداشت روانی بر بستری کردن و بر درمان خانگی بود . یکی از وقایع مهم اولیه تأسیس بیمارستانهای روانی بود . بیمارستانهایی که مشخصه آن در آمریکای قرن نوزدهم برخوردار بودن آنها از حمایت ایالات از تأسیس بیمارستانهای روانی ایالتی بود . با این حال ، نهضت بهداشت روانی در آستانه قرن 1908 تحت تأثیر نوشته های گیلفورد بیرز منقلب شد ، و مراکز محلی بهداشت روانی شروع به ظهور نمود . سه مصوبه قانونی مهم دیگر که محرک نهضت مشاوره شد ، عبارتند از قانون توان بخشی شغلی شهروندان 1920 ؛ قانون بررسی بهداشت روانی 1955 ؛ و قانون مراکز بهداشت روانی جامعه 1963. نیاز عمومی در مراحل بعدی قرن حاضر ، به ظهور تخصصهایی در مشاوره خانواده و زناشویی ، مشاوره اعتیاد ، مشاوره تصحیحی و مشاوره سالمندان منجر شد .
این نهضت طی اعصار ، بدون پیشگام و قهرمان نمانده است . البته ، مربیان انسانگرای بزرگ تاریخ همچون عیسی ، محمد (ص) ، بودا ، و رهبران دور اندیشی همچون افلاطون ، ارسطو ، پستالوژی روسو و شارلمان اعضای اصلی ، بی شک رجال انتخاب شده انجمن مشاوره زمان خود در تاریخ بوده اند . در آمریکا می توان به سهولت تصویر کرد که فرانکلین ها ، جفرسون ها ، روزولت ها به خاطر خدماتی که در نهایت به رشد نهضت مشاوره کردند ، عضویت افتخاری و مادام العمر ” انجمن آمریکایی مشاوره و رشد ” را دریافت میکنند . اما قهرمانان واقعی اشخاص از قبیل پارسونز درسال 1906 در امریکا راهنمایی را در معنای خاص را براساس نیاز جامعه باراهنمایی شغلی آغاز کردو بعدها در زمینه های تحصیلی ،اجتماعی و خانوادگی گسترش داد ، بیرز ، دیویس رید ، و یور یعنی پیشگامان اولیه پی گیر و دور اندیش نهضت مشاوره بوده اند که تلاشهایشان بعدها به رسمیت شناخته شد و راه خود را باز کرد و بالاخره توسط غولهای نیمه دوم قرن بیستم ، یعنی کارل راجرز ، ویلیامسون ، و گیلبرت رن به بار نشست (همان ، ص 42).
تاریخچه راهنمایی ومشاوره در ایران:
در ایران راهنمایی مبتنی بر طرح و نقشه در سال 1332 با مشارکت وزارت کار و سازمان صنایع کشور و هیأت عمران بین المللی برای انتخاب و انتصاب صحیح کارکنان آغاز شد و چند سال ادامه یافت . پس از تهیه آزمونهای روانی و تأسیس دور ه های کار اموزی ، گزینش کارکنان در چند وزارتخانه و ارتش انجام گرفت . در سال 1334 دایره تحقیقات روانشناسی در اداره مطالعات و برنامه های وزارت آموزش و پرورش ایجاد شد و پس از تهیه چند آزمون هوش ، کودکان عقب مانده ذهنی در مدارس مشخص شدند . این اداره پس از مدتی تعطیل شد ، سپس در کنفرانسهای آموزشی سال 1337 در مشهد و آبادان مقدمات تأسیس دوره راهنمایی تحصیلی در آموزش و پرورش به منظور کمک به دانش آموزان برای انتخاب رشته تحصیلی در نهایت اشتغال درست در آینده فراهم آمد که در غایت پس از اقدامات مختلف در مهرماه سال 1350 مدارس راهنمایی تحصیلی کار خود را به طور رسمی آغاز کردند و راهنمایی و مشاوره در آموزش پرورش شروع شد ( اردبیلی ، 50 ، ص 28 ) .