ارد. این قارچ افزون بر ایجاد خسارت در اندام های زیرزمینی گیاهان، در اندام ها هوایی نیز ایجاد بیماری می کند. R. solani باعث پوسیدگی دانه، مرگ گیاهچه، شانکرهای ساقه، پوسیدگی ریشه و ساقه، شیت بلایت یا سوختگی غلاف برنج، پوسیدگی میوه و بیماری‌های شاخه و برگ می‌شود (الهی نیا.2005).23 این قارچ قادر است خسارات جدی را به محصولات کشاورزی از قبیل لوبیا، سیب زمینی و پنبه وارد کند. این قارچ پلی فاژ بوده و درجه حرارت مناسب برای آن ??-?? درجه ی سانتی‌گراد است و رطوبت مناسب برای آن بالای ??% می‌باشد (اعتباریان، 2002).24
R. solani دامنه وسیعی از نژادهای بیماری‌زا را دارد، برخی فقط محدود به یک گونه میزبان می‌شوند و برخی دیگر دامنه وسیعی از میزبان‌های متعدد را دارا هستند. برخی از گروه‌های آناستوموزی چون AG-1، AG-2، AG-3 و AG-4 در سراسر دنیا گزارش شده اند (اگاشی، 1987). در حالی که چگونگی پراکندگی سایر گروه‌ها کمتر متداول، کاملا بررسی نشده است. گونه solani اولین بار در ایران از گیاهان سیب زمینی و کاج ایرانی توسط شریف و ارشاد و از گیاه لوبیا توسط منوچهری و قناد زاده گزارش شده است، پس از آن نیز مطالعات بیماری شناسی زیادی روی گونه‌های مختلف این جنس منتشر گردیده که در بیش از 90 درصد موارد گونه شناسایی شده می‌باشد (بلالی و محربی، 1385).
آلودگی از طریق تماس با بافت، زخم‌ها یا منافذ طبیعی روی گیاه در صورت وجود رطوبت اتفاق می‌افتد، در داخل گیاه قارچ rhizoctonia توسعه یافته و سبب پوسیدگی می‌شود و نیاز به رطوبت سطح گیاه ندارد. بعدا که بافت از بین رفت و شرایط برای رشد قارچ نامساعد شد میسلیوم تولید سختینه نیز می‌کنند تا چرخه زندگی قارچ را کامل نمایند (اعتباریان، 2002).
بیماری‌های پوسیدگی ریشه و طوقه بر اثر قارچ سترون رایزوکتونیا از قارچ خاکزی بازدیدیومیست‌ها هستند که بیماری‌های شدیدی در بسیاری از میزبان‌ها به وجود می‌آورد و ریشه، ساقه، ژوخه و پداژه و دیگر اندام‌های گیاهی را که بر سطح یا درون خاک می‌رویند آلوده می‌سازد. این قارچ به دلیل اینکه سالیان دراز تصور می‌شد فقط سختینه تولید می‌کند و قادر به تولید هیچ نوع اسپوری اعم از جنسی یا غیر جنسی نیست قارچ سترون شناخته می‌شد. agrios سختینه rhizoctonia ساختاری یکنواخت دارد (اگریوس، 2000)25.

2-2-3- کنترل بیماریهای قارچ رایزوکتونیا سولانی
کنترل بیماری‌های رایزوکتونیا اصولا مشکل است از کشت در اراضی مرطوب یا کم زهکشی شده باید پرهیز کرد. بیماری‌های رایزوکتونیایی با روش ضد عفونی بذر، خاک و یا محلول پاشی بخش‌های هوایی گیاه با قارچ کش‌هایی از گروه‌های مختلف کنترل می‌شوند. از بین قارچ‌کش‌ها طی سال‌های 1935 تا 1966، گروه Quintozene کاربرد بیش‌تری داشته و در کنترل طولانی مدت رایزوکتونیا مفیدتر بودند. در سال 1966 که استفاده از کربوکسین به عنوان اولین قارچ کش سیستمیک شروع شد، ضد عفونی بذر و خاک با این قارچ کش تأثیر زیادی علیه مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه داشت (اسنح و همکاران. 1996)26.
کنترل بیولوژیکی بیماری‌های ناشی از Rhizoctonia solani به عنوان یک روش جایگزین مواد شیمیایی مورد توجه و مطالعات وسیعی قرار گرفته است.
در سال‌های اخیر به دلیل بروز برخی مشکلات وتهدیدهای ناشی از مصرف سموم شیمیایی در سیستم‌های کشاورزی، گرایش زیادی به استفاده از پتانسیل بالقوه موادبیولوژیکی در کنترل آفات، بیماری‌ها و علف های هرز ایجاد شده است. فعالیت ضد میکروبی و حشره کشی اسانس و عصاره چندین گونه گیاه به خوبی شناخته شده و مورد استفاده قرار گرفته اند، در این بین استفاده از ترکیب‌های طبیعی گیاهان برای رسیدن به منظور فوق مورد توجه پژوهش‌گران زیادی قرار گرفته است محققین زیادی در سال‌های اخیر به مطالعه اثرات ضد باکتریایی، ضد قارچی و حشره کشی اسانس‌ها و عصاره‌های گیاهی پرداخته‌اند (پیتارکی و همکاران.2002).27
2-3- گیاه شناسی
2-3-1- گیاه دارویی اکالیپتوس
اکالیپتوس با نام علمی Eucalyptus spp و نام انگلیسی Red Gum گیاهی است از خانواده Myrtaceae، اکثر گونه‌های این گیاه درختانی بلند و همیشه سبز که ارتفاع آنها به 45 تا 65 متر می‌رسد. پوست درخت نقره‌ای است که هر ساله به صورت ورقه جدا شده و قطعه قطعه می‌گردد. ولی بعد رنگ آن زرد می‌شود، این گیاه بومی مناطق شرق استرالیا بوده و سپس به سایر نقاط دنیا انتشار یافته است، انتشار عمومی آن در مناطق تحت حاره، اروپا، افریقای شمالی و امریکای جنوبی است (جوانشیرک،1351).
در ایران در شرق دریای خزر کشت شده است. اکالیپتوس یکی ازمعروف‌ترین گیاهان دارویی است که از دیرباز اثرات ضد میکروبی و خو اص دیگر آن مورد توجه بوده است. اکالیپتوس دارای گونه‌های مختلفی از جمله: آلبا، دگلوتیا، سالیبگنا، کامالدولنسیس، سیتری اودورا و… است. این گیاه منبع غنی از پلی فنل‌ها و ترپنوئید‌هاست و ترکیب اصلی برگ آن اکالیپتول یا سینئول 50 تا 80 درصد (C10H18O) و 1 درصد اسانس می‌باشد (صمصام شریعت، 1370). سینئول مایعی است بی‌رنگ یا کمی زردرنگ که نقطه جوش 176 درجه سانتی‌گراد دارد و بوی کافور می‌دهد، این ماده از طریق اسانس‌گیری به‌دست می‌آید. مهم‌ترین مواد مؤثر بدست آمده از عصاره گیری گیاه مذکور‌ Saponins, Tannins, Cardiac Glycosides می‌باشد (آیپولا و آدنی، 2008 ).28
از اکالیپتوس برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مانند آنفلونزا، تونسیلیت، اسهال خونی و بیماری‌های پوستی استفاده می‌شده است. عصاره برگ این گیاه دارای خواص ضد سرطانی، ضدالتهابی، ضد درد، آنتی اکسیدان، ضد ازدیاد قند خون، ضد مالاریایی، ضد قارچی و ضد ویروسی است (سیدیگوی و همکاران، 2004)29.
در حال حاضر با توجه به این که اکالیپتوس در شکل‌های مختلف در فارماکوپه های دارویی جهان و ایران وارد شده است، استفاده از این گیاهان در مدیریت بیماری‌های گیاهی بسیار مؤثر خواهد بود.
برگ اکالیپتوس به دلیل وجود تانن که ترکیبات پلی فنلی می‌باشند، دارای خواص ضدباکتریایی و ضدویروسی است (کوان، 1999). وجود اثرات ضدقارچی در اسانس اکالیپتوس نیز به اثبات رسیده است (فیوری، 2000).
مطالعات انجام شده بر روی اسانس‌های مختلف اکالیپتوس نشان داده است میکروارگانیزم‌های استافیلوکوکوس اوریوس، شیگلا دیسانتری، اشریشیا کلی، سالمونلا پاراتیفی، کاندیدا آلبیکانس و باسیلوس سوبتیلیس بترتیب حساس‌ترین تا مقاوم‌ترین اجرام میکروبی‌اند ( اسرین واسا و همکاران،2001)30
2-3-2- گیاه دارویی آویشن
آویشن با نام علمی Thymus vulgarisاز خانواده Lamiaceae گیاهی است چند ساله، با بوته‌ها‌ی متراکم و پرشاخه، ریشه‌ی مستقیم و کم و بیش چوبی با انشعابات فراوان، ساقه‌ی مستقیم و چهارگوش دارد و ارتفاع بوته معمولاً بین 20 تا 50 سانتی‌متر است. پایین ساقه چوبی است در حالی‌که قسمت‌های فوقانی آن سبز رنگ بوده و انشعابات فراوانی دارد. برگ‌ها کوچک، متقابل و کم و بیش نیز ه ای شکل و بدون دمبرگ هستند. برگ‌ها پوشیده از کرک‌های خاکستری رنگ و حاوی اسانس هستند، گل‌ها کوچک، کامل و به رنگ‌های سفید، صورتی و ارغوانی مشاهده می‌شوند. میوه فندقه، شیزوکارپ، چهار فندقه به رنگ قهوه‌ایی تیره به طول1-2 میلی‌متر است که داخل میوه چهار بذر به رنگ قهوه‌ای تیره وجود دارد (شاهرخی، 1375).
گیاه آویشن از تیره نعناعیان می‌باشد و دارای خاصیت دارویی فراوان بوده و نوع بومی آن در ایران هم یافت می‌شود. خواص ضد میکروبی آویشن به اثبات رسیده است (جولینا و همکاران، 2000).31
اسانس آویشن از گیاه تازه و به روش تقطیر با آب استخراج می‌شود. طی یک پژوهش، خشک کردن گیاه آویشن در دمای 35 درجه سانتی‌گراد موجب کاهش میزان اسانس آن می‌شود. اسانس آویشن از سرشاخه‌های گل‌دار گیاه استحصال می‌شود. وزن هر میلی‌لیتر اسانس 9/0 تا95/0 گرم است، این اسانس بی‌رنگ با بوی مطبوع و طعم تند است. اسانس آویشن که به اسانس تیم معروف است دارای فنل‌هایی مثل تیمول وکارواکرول 40 درصد و دارای سیمن، لینا لول، پینن و… است. تیمول و کارواکرول مهم‌ترین اجزای اسانس هستند (واترامین، 1379).
آویشن دارای اثرات ضد قارچی و ضد باکتریایی قوی است و این خاصیت به دلیل وجود تیمول و کارواکرول در اسانس آویشن است. مشخص شده است که اسانس آویشن دارای اثرات ضد اسپاسم، ضد سرفه و خلط آور است. پماد حاصل از اسانس آویشن برای درمان برخی بیماری‌های پوستی کاربرد دارد. شستن سر با محلول رقیق اسان