لاعات
یکی از زیر ساخت های مدیریت دانش فناوری اطلاعات می باشد.از دیدگاه متخصصان، ظهور مدیریت دانش ریشه در پیشرفت تکنولوژی اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی دارد. بر اساس دیدگاه لیبوویتز(2001) مدیریت دانش به طور قطعی ریشه در مهندسی دانش دارد. تکنولوژی اطلاعات ابزارهای جدیدی برای بهتر انجام دادن فعالیت های ساخت سرمایه دانشی در اختیار قرار داده است.(محمدی فاتح، سبحانی، محمدی،1390،59)
1-8-4- منابع انسانی
امروزه یکی از بارزترین مولفه های موفقیت سازمان ها در گرو نقشی است که منابع انسانی می تواند ایفا کند ، سرمایه انسانی بالاترین و با ارزشترین سرمایه و بزرگترین دارایی هرسازمان و کشوری محسوب می شود، اگر چه در هیچ ترازنامه و حساب سود و زیانی آورده نمیشود ولی نتیجه سود و زیان سازمانها را رقم می زند، تنها سرمایه‌ای است که با استفاده بیشتر کاهش نیافته و بصورت فزاینده توسعه پیدا می‌کند کلید توسعه سازمانها و کشورها نیروی انسانی کارآمد است. (یعقوبی، 1388)
1-8-5- مدیریت دانش
مدیریت دانش، فرایند سیستماتیک منسجمی است که ترکیب مناسبی از فناوری های اطلاعاتی و تعامل انسانی را به کار می گیرد تا سرمایه های اطلاعاتی سازمان را شناسایی،مدیریت و تسهیم کند.(فاتح وهمکاران ،1390،16-15)
1-9- تعریف عملیاتی متغیر های تحقیق
در این بخش به تعریف عملیاتی متغیرها می پردازیم:
1-9-1- فرهنگ سازمانی
آینه تمام‌نمای ویژگی‌ها، خصلت‌ها، قوت ها و ضعف های یک سازمان بوده و چهره آنرا از نظر پایبندی‌های کارکنان به ارزش‌ها، اصول، باورها، نگرش‌ها و سایر اعتقادات مربوطه نشان می دهد(یینگ و بن احمد،11 2009).
1-9-2- ساختار سازمانی
ساختار یکی از اجزای سازمان است که از عنصر پیچیدگی، رسمیت، و تمرکز تشکیل شده است. دراین تحقیق ابعاد رسمیت و تمرکز مورد توجه می باشد.
1-9-3 – فناوری اطلاعات
شامل محدوده وسیعی از اختراعات و رسانه های ارتباطی است که سیستمهای اطلاعاتی و افراد را به همدیگر مرتبط می کنند، مانند ایمیل، کنفرانس صوتی و ویدئویی، اینترنت و نرم افزارها و سخت افزارها (طبرسا و اورمزی، 1387)
1-9-4 – منابع انسانی
مهمترین سرمایه دانشی یک سازمان بوده و منبع خلاقیت در آن به شمار می آید، زیرا افزایش قابلیت های کارکنان تاثیر مستقیمی بر بهبود نتایج مالی سازمان دارد(ابیسکرا و گادری،12 2004). در این تحقیق استخدام و تخصص، و یادگیری منابع انسانی مورد مطالعه قرار گرفته است.
1-10- مدیریت دانش
استقرار مدیریت دانش: شامل مجموعه فرآیند اکتساب، حفظ، تولید، بکارگیری و اشتراک دانش است(هانگ و همکاران، 2011).
1-11- قلمرو تحقیق(زمانی، مکانی ، موضوعی)
قلمرو موضوعی: قلمرو موضوعی این تحقیق در مورد مدیریت دانش است.
قلمرو مکانی: قلمرو مکانی این تحقیق شرکت های تولیدی استان گیلان هستند
قلمرو زمانی: قلمرو زمانی این تحقیق نیز بازه زمانی اسفند 92 تا شهریور 93 است.
مقدمه
اهمیت توان مدیریت کردن دانش به صورت فزاینده ای در اقتصاد دانش جهان امروز در حال افزایش است. ایجاد و توزیع دانش از عوامل حیاتی در حیطه رقابت به شمار می آیند. اکنون دانش به عنوان یک کالای ارزشمند شناخته می شود، کالایی که تولیدات( به ویژه تولیدات با فن آوری مدرن و بالا) و در دانش ضمنی کارمندان بسیار فعال یافت می گردد( زرگرپور و همکاران،1392،6)
سازمان هایی که دانش خود را مدیریت می کنند به سطح بالایی از بهره وری دست می یابند. سازمان ها با دسترسی بیشتر به دانش کارکنان خود می توانند تصمیمات بهتری اتخاذ کنند، فرایند ها را بهینه سازی کنند، از تکرار کار ها کاسته و بر نوآوری خود بیافزایند و در نهایت یکپارچگی و همکاری خود را ارتقا بخشند(حسن زاده،1386،38)
زیر ساخت های مدیریت دانش به عنوان ستون فقرات مدیریت دانش مورد توجه قرار گرفته اند و تقریبا همه ی سازمانهایی که مدیریت دانش را با موفقیت به کارگرفته اند به نیاز و اهمیت وجود زیر ساختی حمایتگر و اشکار برای پشتیبانی از نظام مدیریت دانش به خوبی واقفند، لذا این واقعیت که کارایی و اثر بخشی کاربرد مدیریت دانش در سازمان نیازمند وجود زیرساخت هایی قوی و مناسب است تایید می شود (زعیم و تاتگلو ، 2007) .
در فصل دوم این تحقیق مبانی نظری و پیشینه تحقیق در بخش های گوناگون بررسی شده است. در بخش اول به مدیریت دانش، تعاریف، مدل های طبقه بندی دانش و… پرداخته شده است. در بخش دوم نیز به بررسی عوامل موثر بر استقرار دانش که در اکثر پژوهش ها استفاده شده پرداخته شده است. عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در این تحقیق فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، فناوری اطلاعات و منابع انسانی انتخاب شده است. در بخش سوم نیز مدل مفهومی تحقیق و ماتریسی از پژوهش های پژوهشگران در این عرصه آمده است و در انتهای فصل نیز به بررسی پژوهش های پیشین درباره مدیریت دانش پرداخته شده است.
2-1- بخش اول : مدیریت دانش
در سال های اخیر ، مدیریت دانش به موضوع بحث محافل علمی و عرصه های علمی تبدیل شده است. جوامع علمی و عملی هر دو بر این باورند که سازمان ها با قدرت دانش می توانند برتری های بلند مدت خود را حفظ نمایند. امروزه چشم انداز های رقابتی سازمان ها نشان دهنده تاثیرات این دیدگاه ها در عرصه های استراتژیک سازمان های تجاری است اگر سازمانی به راحتی نتواند شکل صحیح دانش را در در جایگاه مناسب آن تشکیل دهد در عرصه های رقابتی با مشکل مواجه خواهد شد( سرلک و فراتی ،1387،214). اساسی ترین مشخصه سازمان های هوشمند قرن 21، تاکید بر دانش و اطلاعات است. برخلاف سازمان های گذشته، سازمان های امروزی دارای تکنولوژی پیشرفته بوده و نیازمند تسخیر، مدیریت و بهره برداری از دانش و اطلاعات به منظور بهبود کارایی، مدیریت و پیگیری تغییرات پایان ناپذیر هستند (فاتح و همکاران، 1390،9).
2-1-1- تعاریف مدیریت دانش
در واقع مدیریت دانش با بهره برداری و توسعه دانش متعلق به سازمان ها در جهت اهداف آنها در ارتباط است(داونپورت ودیلانگ،1998).
مدیریت دانش، فرایند سیستماتیک منسجمی است که ترکیب مناسبی از فناوری های اطلاعاتی و تعامل انسانی را به کار می گیرد تا سرمایه های اطلاعاتی سازمان را شناسایی،مدیریت و تسهیم کند.(فاتح وهمکاران ،1390،16-15)
مدیریت دانش به صورت خلق، به اشتراک گذاشتن، استفاده از دانش جهت ارتقای عملکرد سازمان تعریف می شود. (سالاری و همکاران،1390،3)
مدیریت دانش، رویکردی یکپارچه به ایجاد، جذب و ضبط، سازماندهی، دسترسی و بهره گیری از دارایی های فکری یک سازمان می باشد( گری، 1996)
مدیریت دانش ابتکاری تازه برای تبدیل الگوهای نظام اطلاعاتی از رویکرد پردازش داده و ارائه اطلاعات به رویکرد گردآوری و استفاده از دانش در سازمان هاست که از به کارگیری و تخصص و مهارت انباشته در ذهن و روایای پنهان افراد تا تبدیل آنها را به منابع مکتوب و مدرن را شامل می شود(مختاری و یمنی فر،1383).
مدیریت دانش فرآیندی است که از طریق آن ما نسبت به مدیریت دارایی های انسان مدار خویش اقدام می نماییم : بدین معنی که نقش ویژه مدیریت دانش حفاظت و رشد بخشیدن به دانش موجود نزد افراد و در صورت امکان انتقال این دارایی به حالتی که بتوان آن را به شکل ساده تری با دیگر کارمندان در داخل شرکت به اشتراک نهاد می باشد( بروکینگ،1999،154).
مدیریت دانش فرایندی است که کمک می کند تا سازمان ها،انتخاب،سازماندهی،پخش دانش و تجربه را برای کسب مزیت رقابتی دنبال کنند.دانش یک ساختار انسانی دارد که نمی تواند خارج از ذهن یک فرد وجود داشته باشد و شانل تفکر در یک زمینه مملو از اطلاعات است.همچنین می گویند دانستن،عملی انسانی است، برای اینکه می گویند دانش در انسانی وجود دارد که می داند.دانش شامل دانش رسمی،الگو ها،قوانین،برنامه ها و رویه ها،مهارت ها و تجربه افراد است (موسی خانی و همکاران،1389).
مدیریت دانش،عبارت است از بکارگیری اطلاعات درست برای افرادی که نیاز دارند و در زمان مورد نیاز،به افراد کمک می کند تا دانش را ایجاد و پخش کنند و بر اساس آن عمل نمایند(هولم،2001،).
از نظر گوپتا،مدیریت دانش فرآیندی هست که به سازمان ها کمک می کند تا مهم ترین مهارت ها و اطلاعات مورد نیاز و ضروری را برای انجام فعالیت هایشان انتخاب،سازماندهی و توزیع کنند و انتقال دهند(گوپتا،2002).
یک تعریف مناسب از مدیریت دانش در برگیرنده دریافت و حفظ دانش به همراه ارزشگذاری دارایی های فکری می باشد. مدیریت دانش، هماهنگی سنجیده و اصولی افراد یک سازمان، تکنولوژی، فرایند ها و ساختار سازمانی ب