ی انقلاب، در فصول اول تا چهارم به شکل‌گیری دولت پهلوی، اصلاحات محمد رضاشاه ، شکل‌گیری حزب رستاخیز، کابینه‌های مختلف، مخالفان رژیم و … می‌پردازد و سرانجام به این نتیجه می‌رسد که وقوع انقلاب اسلامی ایران به‌ دلیل تحولات درونی ناشی از نوسازی و اصلاحات شاه و نیز فشارهای بین‌المللی اجتناب ناپذیر بود.
7- محدوده زمانی و مکانی پژوهش:
این پژوهش در نظر دارد تا علل بروز و ظهور گفتمان‌های مبارزدینی دهه‌های 40 و 50 در ایران را مورد تحلیل و بررسی قرار دهد.
8- اهداف پژوهش:
هدف بنیادین در این پژوهش شناخت ریشه‌ها و پیدایش علل ظهور و گسترش گفتمان‌های مبارز دینی دهه‌ی 40 و50 وشناخت هر یک از گفتمان‌ها در دهه‌های یاد شده می باشد. آسیب شناسی ساختار سیاسی و اجتماعی وضع موجود و ناکارآمدی گفتمان‌های دیگر، موجب ظهور و گسترش گفتمان‌های دینی و رفتارهای متناسب با آن گردید. همچنین با تحلیل علمی کنش‌های سیاسی نهادهای مذهبی و حتی کارکردهای سیاسی و حکومتی در سطح کلان بیان می‌شود و نیز چگونگی استقرار نظام خاص ترکیبی با رویکرد دینی از نوع جمهوری اسلامی کاملا متأثر از تحول گفتمانی و در چارچوب عناصر و ساز وکارهای گفتمان دینی بررسی می‌گردد.
9- ماهیت تحقیق:
از نظر ماهیت این تحقیق از نوع بنیادی و توسعه‌ای است.
10- فنون و رویکردهای جمع‌آوری اطلاعات:
روش پژوهش حاضر تحلیل گفتمانی وتاریخی- تلفیقی است و در تدوین این اثر از منابع کتابخانه‌ای و اسناد استفاده خواهد شد، به علاوه اینکه ، در کنار این منابع از منابع مجازی معتبر نیز در صورت نیاز بهره‌گیری خواهد شد.

11- تعریف برخی از مفاهیم:
گفتمان1 :
به طور خلاصه باید گفت “گفتمان نظام معنایی بزرگتر از زبان است”. گفتمان مشتمل بر عناصر زبانشناختی و فرا زبان‌شناختی است. عناصر غیر زبانشناختی عبارتند از حرکات، پدیده ها، ساختارها و … معنادار. در تلقی گفتمانی از روابط اجتماعی هر چیزی واجد معنا و دارای قابلیت تفسیر شدن می‌باشد. گفتمان نوعی ارتباط یا مفاهمه زبانی است که شکل آن توسط اهداف اجتماعی آن تعیین می‌شود.
تحلیل گفتمانی2 :
تحلیل گفتمانی در زبان فارسی به سخن‌کاوی، تحلیل کلام و تحلیل گفتار نیز ترجمه شده است. تعاریف بسیاری از تحلیل گفتمان شده است، اما در مجموع می توان آن را چنین تعریف کرد:
“تحلیل گفتمان چگونگی تبلور و شکل گیری معنا و پیام واحدهای زبانی را در ارتباط با عوامل درون زبانی(زمینه متن، واحدهای زبانی، محیط بلافصل زبانی مربوطه و نیز کل نظام زبانی) و عوامل برون زبانی (زمینه های اجتماعی، فرهنگی و موقعیتی) بررسی می کند”. (لطفی پور ساعدی،1372: 10).
هژمونی:
در معنای لغوی، به معنای رهبری، اقتدار یا نفوذ است.
نوسازی:
نوسازی یک فرایند مرحله به مرحله، تغییری تدریجی و تکاملی است که از مرحله ابتدایی، ساده و سنتی آغاز و به‌ مرحله پیچیده، مدرن با ساختاری متمایز و افتراق یافته به پایان می‌رسد. از منظر جامعه‌شناختی، نوسازی معمولاً به ابعادی چون تفکیک و تمایز اجتماعی نقش‌ها و دگرگونی در کنش‌ها و غالب شدن کنش‌های عقلانی و منطقی در بین افراد جامعه توجه دارد.
نوسازی و توسعه خطی:
این نظریه در دهه‌ی 1950به عنوان مدل و الگوی غالب در باب توسعه کشورها، به‌ ویژه جهان سوم مطرح شد، که عبارتند از فرایندی یگانه، مترقی، تک خطی، یک سویه، مرحله‌بندی شده و برگشت‌ناپذیر که به سوی الگوی مطلوب (ایلات متحده آمریکا) در حرکت است.
مدرنیزاسیون:
مدرنزاسیون یک فرایند اجتماعی است که بر عواملی همچون دنیوی شدن، فرد گرایی، دستاوردهای اکتسابی به جای مزایای انتسابی، آینده نگری و تفکیک ساختاری متمرکز است.
گفتمان دینی:
هر گفتمان بر آمده از شخصیت یا گروهی است که نه تنها گرایش به اسلام دارد، بلکه خاستگاه و جوهره و جهان بینی‌اش اسلامی است که می‌خواهد این جهان بینی را در مسائل مختلف مطرح و در زندگی عمومی و زندگی روزانه اجرایی کند. گفتمان دینی عموماً نگاهی معرفتی، متغیر و نسبی به علم دارد و حقیقت را حقیقتی محدود و قابل بازنگری و تفسیر، با توجه به تغییر زمان و مکان می‌داند.
التقاطی:
به فرد یا گروهی گفته می‌شود که از نظر مکتب یا ایدئولوژی به ترکیب یا تلفیقی از مکاتب و اندیشه‌های مختلف معتقد است. یعنی از هر مکتبی بخشی را که مورد پسند اوست، گرفته و با مکتب دیگری مخلوط کرده و یک مجموعه نامتجانس به‌وجود می‌آورد.
گفتمان اسلام التقاطی:
التقاطیون بیشتر در پی آن بودند که مارکسیسم یا ملی‌گرایی را با اسلام بیامیزند. اما امروزه صاحبان جریان التقاطی عمدتاً می‌کوشند از عناصر لیبرالیزم برای التقاط با اسلام بهره برند و از اصلاح دین، قرائت‌های مختلف، سکولاریزم و پلورالیزم دینی سخن می‌گویند.
اسلام لیبرالی:
کوشش نهضت آزادی و ملی – مذهبی‌ها برای تلفیق اسلام با علم جدید و پای فشاری بر مفاهیم آزادی و دموکراسی.
اسلام سیاسی:
قرائتی است که معتقد است اسلام پاسخگوی همه مسائل اجتماعی، سیاسی جامعه است.
12- سازماندهی پژوهش:
پژوهش حاضر در هفت فصل تنظیم گردیده است. فصل اول به کلیات اختصاص دارد که طرح کلی پایان‌نامه را تشکیل می‌دهد. به ویژه آنکه مشخص می‌سازد که پژوهشگر به دنبال چیست؟ بنابراین در این فصل، طرح مسأله، سؤال اصلی پژوهش، سؤالات فرعی، پیشینه و ادبیات موضوع، محدوده زمانی و مکانی پژوهش، فرضیه اصلی، فرضیات فرعی، اهداف پژوهش، روش و ماهیت تحقیق، چارچوب نظری، متون و جمع آوری اطلاعات، رهیافت و تعریف برخی از مفاهیم به اختصار توضیح داده شده است.
فصل دوم شامل مبانی نظری و روش‌شناسی است که ضمن تعریف اجمالی در باب نظریه گفتمان و شناسایی برخی از صاحب نظران آن بویژه فوکو، پشتو، فرکلاف، در چارچوب نظری و روش انتخابی برای تحلیل و بررسی موضوع ،نظریه گفتمانی لاکلا و موفه در قالب یک دسته بندی منسجم و کاربردی نسبت به آثار موجود در این زمینه مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد.
فصل سوم به فضای گفتمانی دهه‌های 20 و30 اشاره دارد که پس از سقوط حکومت رضاشاه، جامعه‌ی ایران شاهد ظهور و رقابت و منازعه بین گفتمان‌های مختلف در دهه‌های فوق بوده است که با رویکردی گفتمانی و در چارچوب نظریه لاکلا و موفه مورد واکاوی قرار می‌گیرد.
فصل چهارم به شکست و ناکارآمدی گفتمان‌های مبارز غیردینی اشاره دارد، که به بررسی تحولات تاریخی این دوره و علل شکست و ناکارآمدی گفتمان‌های مبارز غیر دینی از جمله مارکسیسم و ملی‌گرا مورد بررسی قرار می‌گیرد.
در فصل پنجم توضیحاتی در رابطه با گفتمان مدرنیستی پهلوی دوم داده خواهد شد. در این فصل به دنبال پاسخ‌گویی به این سؤال هستیم که چرا گفتمان مدرنیزم پهلوی نتوانست در دهه‌های 40 و 50 هژمونی خود را تثبیت نماید.
فصل ششم که مبحث اصلی ما را تشکیل می دهد، کنکاش و جستجو در پاسخ به علل ظهور و گسترش گفتمان‌های دینی دهه های 40 و50 در ایران می باشد.
فصل هفتم چگونگی هژمون شدن گفتمان اسلام سیاسی به عنوان گفتمان مسلط مورد واکاوی قرار می‌گیرد .
و در نهایت نتیجه گیری، پیوست ها و کتابنامه پژوهش بیان خواهد شد.

فصل دوم
چارچوب نظری و روش‌شناسی