ایداربرمبنای برنامه ریزی مؤثرتوسعه یافته،اداره گردد.به این ترتیب اکوتوریسم منافع قابل ملاحظه ای رابدون ایجاد مشکلات جدی اجتماعی وزیست محیطی برای ایران درپی خواهدداشت وعلاوه براین منافع اکوتوریسم برای استفاده آتی حفظ می گردد.یکی ازاشکال مخلف گردشگری توریسم طبیعی یا گردش درطبیعت است که درحقیقت توریسمی بر پایه پایداری محیط زیست باتمرکزاولیه برتجربه محیط های طبیعی که عامل ترویج فرهنگ و محیط زیست است می باشد و امروزه درصنعت گردشگری از جایگاه ویژه ای برخورداراست.ودر میان گونه های گردشگری ازروندروبه رشدی برخورداراست. امروزه اکثرنهادهای متولی صنعت گردشگری در کشورهای مختلف و سراسردنیا به امر گردشگری در طبیعت ودرورای آن به لزوم حفظ محیط زیست بیش ازهرزمان دیگری اذعان دارند.بنابراین درحال حاضرجهت بهره برداری مناسب ازطبیعت وحفظ آن راهبردمناسبی که پیشنهادشده ودربرخی کشورهای جهان هم آن رادربوته ازمایش قرارداده اند اکوتوریسم می باشد.که درحقیقت به معنای توریسم بر مبنای مسئولیت پذیری می باشد.وقتی با نام اکوتوریسم برخورد می نماییم ناخود آگاه سفر درون طبیعت در ذهن ما متبادر می گردد. توریسم بر مبنای طبیعت یکی از گونه های مختلف گردشگری میباشد که براین اساس هرفعالیت یا تجربه سفری که روی طبیعت متمرکز شودبه معنای توریسم طبیعی می باشد که دراین سفرها همواره تأکیدی برمسئولیت پذیری گردشگری نسبت به محیط اطراف خودانجام نمی پذیرد.وامااکوتوریسم واژه نسبتاً جدیدی میباشدکه محققین علوم گردشگری در تعریف آن دچار مشکلات فراوانی می باشندولیکن ازمجموع نظریات آنهامی توان چنین برداشت نمود که اکوتوریسم عبارت است از سفری مسئولیت پذیر به مناطق طبیعی که ازآنها حفاظت می شودوباعث ارتقای امکانات مردم بومی می شود. بنابراین بر مبنای این تعریف می توان گفت که دراکوتوریسم تأکیدبراین می باشدکه بایدسعی نموداین انگیزه در گرد شگر ایجادشودکه بامراقبت ازطبیعت وهمچنین احترام به فرهنگ های سنتی به حفظ محیط زیست کمک نماید.حال دریک تقسیم بندی کلی در باره اکوتوریسم چنین میتوانیم برداشت نماییم که اکوتوریسم: تاثیرات منفی برمحیط های فرهنگی وحتی اجتماعی راکم می کند. باهدف حفاظت از منابع،جوامع مختلف منفعت اقتصادی مناسبی برای جامعه میزبان وکلیه نهادهای متولی گردشگری ایجادمی کند.عملاًمی توان باتشکیل گروههای محلی ومتخصص گردشگری برپایه اکوتوریسم راساماندهی نمودکه خودباعث ایجادمشاغل مختلفی برپایه افراد بومی می گردد.درعین حال درک بالایی را برای میزبان وبازدید کننده ایجادمی کند.دراین بین آنچه بیش ازهر چیزدیگردرتعاریف اکوتوریسم ازاهمیت برخورداراست،عنوان مسئولیت پذیری است که به واسطه آن گردشگرنسبت به محیطی که بازدید می نمایدبایدنوعی حس مسئولیت جهت حفظ ونگهداری آن محیط،درخود ایجاد نماید . بنابراین یک گردشگر بر مبنای اکوتوریسم بر محیط و حتی فرهنگ مناطقی که بازدید می کند تأثیر مثبت می گذارد. حال با درک این مطلب در تعریف جامع تر ازاکوتوریسم می توان گفت اکوتوریسم توریسمی است که بر مبنای طبیعت می باشدکه آن شامل آموزش و درک محیط طبیعی و باعث تامین پایداری اکولوژیکی می شود.رابطه اکوتوریسم و توسعه پایدارعملاً امروزه جهت رسیدن به توسعه پایدار در صنعت گردشگری نیازوافری به برنامه ریزی های بنیادین برای توسعه و مدیریت صنعت گردشگری احساس می شودیکی ازاین برنامه ریزیهای مهم در سیاست گذاری برای توسعه پایدارنگرش به محیط زیست وتلاش برای آن میباشد.حال باتوجه به تعاریف ذکرشده میتوان با قاطعیت عنوان نمود، اکوتوریسم رابطه مستقیمی بااصول حاکم برگردشگری برمبنای توسعه پایدار خصوصاً درمبحث حفاظت محیط زیست دارد،به گونه ای که اکوتوریسم را می توان بخشی ازتوریسم،دانست که می توان اصول پایداری رادر تمامی بخش های آن برمبنای مسئولیتپذیری ایجادنمودکه درنهایت توریسم مسئولیت پذیرباهدف احیاءونگهداری منابعطبیعی به گونه ای که موجب تخریب آن برای نسل های آینده نباشدمنجربه توریسم پایدار خواهدگردید.
مزایای برنامه ریزی برپایه اکوتوریسم:
با توجه به تعاریف فوق درباره مزایای اکوتوریسم می توان گفت که برنامه ریزی گردشگری بر مبنای اکوتوریسم شامل پیشرفت های اجتماعی واقتصادی،ایجادفرصت های طلایی برای سرمایه گذاران وایجاد اشتغال مناسب بر مبنای مسئولیت پذیری در جوامع مختلف خصوصاً کشورهای درحالت توسعه می باشد.حال دریک تقسیم بندی کلی مزایای اکوتوریسم عبارتنداز:
-به حداقل رساندن اثرگذاری
– ایجاد آگاهی محیطی
– برخورد مناسب با مردم محلی وایجاد جو دوستانه
– اعتلای فرهنگ های محلی
2-4-7-نگاهی به وضعیت گردشگری بر مبنای طبیعت در ایران