دانشگاه تحصیل می کنند ، رقم خواهد خورد . از این رو ، برای کارآمد بودن نیروی انسانی باید در کنار فعالیت های آموزشی و پژوهشی از فعالیت های جسمانی و تفریحی کمک گرفت تا دانشجویان بتوانند از کیفیت زندگی سالم بهره مند شوند . بنابراین چگونگی عملکرد و رفتار مدیران و کارکنان ادارات تربیت بدنی دانشگاه ها با جمعیت جوانان دانشجوی کشور از اهمیت خاصی برخوردار است و باید مبتنی بر رفع نیازهای ورزشی و سلیقه ها و علایق آنان باشد و رضایت خاطر آنان را حاصل نماید ( دارابی ، 1376 ).
و توسعه فوق برنامه ورزشی و تفریحات سالم به رسالت اصلی دانشگاه ، یعنی تربیت و تامین نیروی انسانی متخصص و در عین حال سالم و شاداب کمک می نماید و در جهت بهبود کیفیت زندگی دانشجویی و آماده سازی آنان برای سازندگی آینده کشور ، اهمیت ویژه ای دارد . اجرای برنامه های تفریحات سالم ، باعث می شود که بین تلاش های علمی و سایر ابعاد وجودی زندگی دانشجویان ، توازنی برقرار گردد ( باورساد ، 1385 ) . کیفیت هدف گذاری و برنامه ریزی و اجرای فعالیت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است . و برنامه هایی موفق خواهد بود که متناسب با نیازهای دانشجویان طراحی شده و اصطلاحا” نیاز محور باشند . و استقبال و مشارکت دانشجویان را در برنامه به دنبال خواهد داشت . برنامه ریزی پشت درهای بسته و بدون حضور و نظر افرادی که برای آنها برنامه ریزی می گردد ، خطر ایجاد شکاف بین اهداف ، دیدگاه ها و نظرات برنامه ریزان و نظرات برنامه پذیران را خواهد داشت . ضروری به نظر می رسد در برنامه ریزی ها دیدگاه ، نظرات و میزان رضایت افرادی که برای آنها برنامه اجرا می شود نسبت به وضع موجود فعالیت های فوق برنامه ورزشی و امکانات موجود مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد ، چرا که برنامه برای آنها طراحی گردیده و لزوما” به حضور و رضایت ایشان بستگی دارد (اسدی و اصفهانی ، 1380 ). با توجه به این که امروزه در مدیریت خدمات ، حرف اول را جلب و جذب مشتری می زند ، لازم است از طریق بررسی و ارزیابی میزان رضایتمندی دانشجویان از فعالیت های فوق برنامه دانشگاه ، اثربخشی برنامه های درازمدت و کوتاه مدت فوق برنامه ورزشی و تفریحات سالم را به منظور بالا بردن سطح کیفیت زندگی دانشجویان را بهبود بخشید (دارابی ، 1376 ) .
1 – 2 ) بیان مسئله و سوال های اصلی تحقیق
ورزش در آئین و فرهنگ ما و جهان امروز میدانی برای فضیلت یافتن استعدادها و قابلیت های نهفته انسانی ، تربیت اخلاقی و اجتماعی جوانان است . ارتقاء ارزش های ورزشی در بین دانشجویان به معنی تشویق روح دوستی ، برادری در بازی عادلانه ، پشتکار ، شرافت ، رفتار جمعی و تعاون ، مسئولیت پذیری و مسئولیت خواهی ، قانون مداری و قانون گرائی ، حرمت نهادن به حقوق دیگران ، صبر و مدارا ، اعتماد به نفس و امید به آینده و مثبت اندیشی در بین کسانی است که در آینده ای نزدیک مسئولیت های مهم ، حتی پایگاه های حساس در سیاست ، اقتصاد ، فرهنگ و صنعت را به عهده خواهند گرفت و این امر بدیهی است که سازندگی آینده کشور به دست جوانان سالم ، شاداب بانشاط و کارآمد بالندگی و پویندگی بیشتری خواهد داشت (امیرتاش ، 1380 ) . در جامعه سالم و آگاه مردم تلاش می نمایند در ساعات غیر از کار و استراحت وقت خود را صرف کارهای سودمند داوطلبانه ، خدمات اثربخش رایگان ، ساختن ، آفریدن ، آموختن ، پژوهش کردن ، فعالیت های هنری و مذهبی نمایند . به موازات موازات فعالیت های مردمی ، فرهیختگان رشته های تعلیم و تربیت ، سیاست مداران و مدیران کلان و مطلع جوامع با سنجیده ترین تمهیدات سیاست هایی را پی ریزی می نمایند تا اوقات فراغت مردم به صورت اثربخش و به نفع جامعه پر گردد . بدون شک ورزش مستمر باعث بهبود کیفیت زندگی می شود . امروزه میلیون ها نفر در سراسر جهان مشتاق ثبت نام در کلاس های هوازی می باشند . علاقمندان به شرکت در فعالیت های ورزشی ریتمیک ، وزنه برداری ، شنا ، دویدن آهسته ، پیاده روی ، اسکی ، اسکی روی آب ، اسکیت ، پرواز با کایت و شرکت در مسابقات ورزشی میلیون ها نفر را تشکیل می دهند . همه این افراد معتقدند که ورزش و فعالیت های تربیت بدنی به رشد توانمندی های فکری ، جسمانی ، عصبی_ عضلانی و اجتماعی آنان کمک می کند . افراد شرکت کننده در فعالیت های ورزشی بر این باورند که ورزش باعث بهبود کیفیت زندگی آنان می شود . آنان که در فعالیت های ورزشی شرکت ندارند هنوز به ارزش های مثبت ورزش معتقد نیستند و اطلاع از بهبود زندگی به وسیله ورزش ندارند ( خداداد کاشی ، 1384 ) . فعالیت های ورزشی از دوران پیش دبستانی تا فارغ التحصیل شدن از دانشگاه توسعه مهارت های عصبی – عضلانی ، توسعه توانمندی های جسمانی و توسعه توانمندی های اجتماعی و روانی را به دنبال خواهد داشت . ورزش در خارج از مدارس و دانشگاه ها فرصتی برای تفریح و بهتر گذرانیدن اوقات فراغت است . پس با کسب عادت ورزشی در دوران تحصیل به ویژه در مقطع دانشگاه فرصت مناسب برای انجام فعالیت های ورزشی در مراحل بعدی زندگی ایجاد می شود و بدین ترتیب شانس زندگی سالم برای افراد افزایش می یابد . در صورت تعهد در تداوم به فعالیت های ورزشی ، الزاما ” به کیفیت زندگی افزوده می شود ( اتزیونی و امیتای ، 1964 )4 . توجه به فعالیت های ورزشی در دوران تحصیلی دانشگاه ، فرصت بسیار مغتنمی است که آنان را با منافع ورزش بیشتر آشنا سازد . اگر محیط های خانوادگی و تحصیلی در دبستان و دبیرستان ، شرایط پی بردن به ضرورت ورزش را برای آنان به هر دلیلی بوجود نیاورده است ، دوران تحصیل دانشگاهی فرصت با ارزشی خواهد بود که با پرداختن به ورزش ، علاوه بر تقویت قوای جسمانی و کسب سلامتی و تندرستی از منافع روانی و اجتماعی آن نیز برخوردار شوند (تندنویس ، 1375 ) . امروزه ورزش و فوق برنامه های آن به منظور گذراندن ساعات فراغت و ایجاد لحظات شاد و احساس آرامش و آسودگی بیشتر مطرح است ، به علاوه به عنوان راه حل بسیاری از مشکلات جسمی و روحی افراد جامعه در نظر گرفته می شود ( شکرچی زاده و کریمیان ، 1383) امروزه بدون شک هر دانشگاهی در هر نقطه ای از جهان دارای برنامه خاصی جهت ورزش دانشجویان است . لیکن این موضوع که ، منابع انسانی و مالی ، اماکن و تاسیسات ، مدیریت و برنامه ها ، بایستی چگونه باشند ، مسئله ای است که در هر کشور ، بسته به امکانات اقتصادی ، انسانی ، نیروی متخصص و نگرش آنان به ورزش متفاوت است ( کریمیان و تندنویس ، 1383 ) . و نیروی انسانی متخصص و تحصیل کرده نقش تعیین کننده ای در توسعه اقتصادی جامعه داشته و نیز دارایی اصلی یک جامعه محسوب می گردد به گونه ای که توانمندی آنان ، پیشرفت جامعه را در حل مسائل اقتصادی و اجتماعی مشخص می سازد ، بدین منظور ترسیم اهداف جزئی و برنامه ریزی دقیق و اجرایی لازم , شناخت نقاط قوت و ضعف فوق برنامه های ورزشی دانشگاه ها و مطالعه و شناسایی عوامل موثر در آن کاملا” مورد نیاز است ( کریمیان و تندنویس ، 1383) . دانشجویان قشر نسبتا” قابل توجهی از افراد جامعه را تشکیل می دهند . این افراد علاوه بر اینکه فرهیختگان جامعه ما را تشکیل می دهند ، مدیران ریز و درشت فردای مملکت عزیزمان ایران هستند . سلامت جسم و روان و طول عمر باعزت این سرمایه های ملی و معنوی در ساختن ایرانی مقتدر و سربلند دارای اهمیت بسیار است . پس رهبران و مدیران فعلی و آینده ایران عزیز باید توجه خاص به دانشجویان داشته باشند و برنامه های دانشگاهی را به قراری طراحی نمایند که به بهترین وضع ممکن از توانمندی های آنان استفاده شود و توانمندی های آنان به بهترین شکل ممکن پرورش پیدا نماید . بدین ترتیب است که به می توان به آینده غرورآفرین و ایرانی آباد امیدوار بود . یکی از قسمت های مهم زندگی دانشجویان اوقات فراغت آنان است که باید توجه خاصی نسبت به آن نمود . باید اوقات فراغت دانشجویان هدفمند و سازنده پر شود . در اوقات فراغت است که اگر صحیح برنامه ریزی شود دانشجویان نشاط و شادابی کسب کرده و رمق دوباره به جسم و جان آنان باز می گردد و آنان را آماده تلاش و فعالیت برای سازندگی می نماید ( شارع پور ، 1381 ) . از آنجا که دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی وظیفهء تامین نیروی انسانی متخصص ، آموزش و ارتقای علمی و نظری دانشجویان را دارند ، گسترش تربیت بدنی و ورزش در میان دانشجویان می تواند به توسعهء مهارت های اجتماعی دانشجویان نیز منجر شود ، مهارت هایی چون روح دوستی ، رفتار جمعی ، مسئولیت پذیری ، قانون